De MiCA-overgangsperiode is voorbij: dit zijn de exchanges die je in Europa nog legaal mag gebruiken

Er is deze zomer iets veranderd waar weinig ophef over is geweest, maar dat voor de gemiddelde Europese crypto-belegger meer gevolgen heeft dan welke koersbeweging dan ook. Op 1 juli 2026 liep de laatste overgangsperiode van MiCA af. Sindsdien geldt er geen uitzondering meer: wie in de Europese Unie diensten in cryptoactiva aanbiedt, heeft een vergunning nodig. Punt.

Wat er precies veranderde

MiCA trad al eind 2024 in werking, maar lidstaten mochten bestaande aanbieders een aanloopperiode gunnen — de zogeheten grandfathering. In de praktijk betekende dat: je mocht doorwerken op je oude nationale registratie terwijl je vergunningsaanvraag in behandeling was. Die periode is nu voorbij, en er komt geen verlenging.

Voor bedrijven die het niet gered hebben, is dat geen formaliteit. Zonder vergunning van een toezichthouder actief blijven kan boetes opleveren tot 15 miljoen euro of 12,5 procent van de jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger uitvalt. Voor de meeste platforms is die tweede grens de zwaarste.

309 vergunningen, en dat zegt minder dan je denkt

Het openbare CASP-register van ESMA stond op 24 juli 2026 op 309 vergunde aanbieders, verdeeld over 30 markten in de EU en de EER en afgegeven door 26 nationale toezichthouders. Begin juli waren het er nog ongeveer 280, dus de teller loopt nog steeds door.

Dat getal wekt de indruk van een ruime keuze, maar dat is misleidend. MiCA onderscheidt tien verschillende diensten in cryptoactiva, en de meeste vergunninghouders zijn geen handelsplatform. Het zijn bewaarders, brokers, betaaldienstverleners, adviseurs en orderuitvoerders. Van de 309 is slechts een stuk of veertien een echt handelsplatform waar een particulier zelf zijn orders inlegt.

De handelsplatforms met een vergunning

De bekende namen die het wél gehaald hebben: Coinbase en Bitstamp kregen hun vergunning in Luxemburg, Kraken in Ierland, Bitvavo in Nederland. Op Malta zitten OKX, Crypto.com en Gate.io EU. Bitpanda heeft een dubbele vergunning in Duitsland en Oostenrijk. Bybit EU en WhiteBIT EU opereren vanuit Oostenrijk, eToro en Revolut vanuit Cyprus. Daarnaast staan One Trading en Bullish EU in het register.

Belangrijk detail: dankzij het paspoortmechanisme mag een platform met een vergunning in één lidstaat klanten bedienen in de hele Unie. Een Poolse of Griekse belegger kan dus gewoon legaal handelen bij een in Ierland of Duitsland vergund platform — de vergunning volgt het bedrijf, niet de klant.

Wie ontbreekt

Binance, veruit de grootste exchange ter wereld, staat niet in het register. Het bedrijf trok zijn Griekse aanvraag in en bedient sinds 1 juli geen EU-klanten meer, al zegt het publiekelijk nog steeds een vergunning te willen halen. Gemini vertrok in april 2026 uit de Europese markt. KuCoin werd in februari 2026 door de Oostenrijkse toezichthouder geweerd. MEXC heeft nergens in de Unie een vergunning.

Wie nu nog bij zo'n platform handelt, valt buiten het Europese beschermingskader. Geen verplichte scheiding van klantengeld, geen klachtenprocedure via een Europese toezichthouder, geen aansprakelijkheidsregels bij verlies van bewaarde activa.

Duitsland 63, Polen nul

De verdeling over Europa is opvallend scheef. Duitsland leidt met 63 vergunde aanbieders, gevolgd door Frankrijk met 31 en Nederland met 29. Cyprus en Malta staan allebei op 22. Aan de andere kant van het spectrum: Griekenland, Hongarije, Polen en Roemenië hebben tot nu toe geen enkele vergunning afgegeven.

Dat zegt meer over de capaciteit en de doorlooptijden van de nationale toezichthouders dan over de marktomvang. Polen heeft een grote en actieve crypto-gemeenschap, maar de Poolse uitvoeringswet kwam laat en de KNF is pas recent begonnen met beoordelen.

Wat het voor jou betekent

Praktisch gezien: controleer of het platform dat je gebruikt in het ESMA-register staat, en onder welke toezichthouder. Dat register is openbaar en gratis te raadplegen. Staat je platform er niet in en werft het toch actief Europese klanten, dan is dat op zijn minst een reden om je positie te heroverwegen.

Voor het overgrote deel van de Nederlandse en Belgische gebruikers verandert er in de praktijk weinig — Bitvavo, Kraken, Coinbase, Bitpanda en eToro zijn allemaal vergund. Het probleem zit vooral bij wie de afgelopen jaren is uitgeweken naar een platform buiten de Unie omdat het daar goedkoper of ruimer was. Die route is nu juridisch een stuk minder comfortabel geworden.

Bronnen: ESMA CASP-register, CASP Tracker (24 juli 2026), Elvinger Hoss, Spaziocrypto. Laatst gecontroleerd: 25 juli 2026.